Νομιναλισμός η Ρασιοναλισμός;

 

Νομιναλισμός η Ρασιοναλισμός;

Η ψυχολογία είναι καινούργια επιστήμη. Τα έχουν πει όλα κυρίως οι Ελληνες φιλόσοφοι, αιώνες πριν και από εκεί ήταν και η πηγή της ψυχολογίας. Έχουν πάρει και μερικές φράσεις, τις πωλούν σε ακριβές τιμές, τύπου γίνε πλούσιος σε 10 μέρες κλπ. Και όμως τους πιστεύουν οι αστόχαστοι και κάνουν χρυσές δουλειές, χωρίς βάθος, όπως ψηφίζουν

Δε πράττουμε κάτω από ταμπέλες , αλλά με την ουσία.

Νομιναλισμός (ονοματοκρατία)… ή  ρεαλισμός, ρασιοναλισμός (πραγματοκρατία);

Έχουν  δύναμη οι λέξεις που λέμε; Τι μας λένε οι Έλληνες φιλόσοφοι;

    Στην πρώιμη ευρωπαϊκή γραμματεία, εμφανίζονται έρευνες στο πρόβλημα των σχέσεων αφ ενός  της έννοιας με τη λέξη, και αφ ετέρου της έννοιας με το πράγμα. Η σημασία των εννοιών τους επόμενους αιώνες έγινε το κεντρικό φιλοσοφικό πρόβλημα και όλα τα άλλα προβλήματα ταξινομήθηκαν βάσει αυτού.

Ο Νομιναλισμός σαν φιλοσοφική θεωρία αρνείται την αντικειμενική ύπαρξη των γενικών εννοιών. (Δηλαδή πίσω απτο το όνομα δεν υπάρχει τίποτα άλλο).Ισχυρίζεται ότι οι ιδέες δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, αλλά μόνο στη νόηση, και διατείνεται ότι τα είδη και τα γένη είναι υποκειμενικά πλάσματα του πνεύματος. Γεννήθηκε από τα ψήγματα της Αριστοτελικής λογικής, από το σύγγραμα <κατηγορίαι>. Η βασική του θέση διατυπώθηκε από τους Αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους οι οποίοι επέκριναν τη θεωρία των ιδεών του Πλάτωνα. Τα επιχειρήματα του νομιναλισμού χρησιμοποιήθηκαν στην οντολογία και τη γνωσιολογία του γαλλικού υλισμού.

Αντίθετα ο ρεαλισμός παραδέχεται την έξω από τη συνείδησή μας πραγματικότητα, την οποία ερμηνεύει είτε σαν πραγματικότητα  ιδεατών όντων, είτε σαν αντικείμενο γνώσης, ανεξάρτητα από το υποκείμενο .Ισχυρίζεται ότι οι γενικές έννοιες υπάρχουν στην πραγματικότητα και ανεξάρτητα απ τη συνείδησή μας.

Στη πλούσια σε αποχρώσεις θεωρία του ρεαλισμού ,ξεχωρίζουν κυρίως 2 είδη του. Ο ακραίος ρεαλισμός, και ο μετριοπαθής ρεαλισμός.

Ο ρεαλισμός του 20 αιώνα ,οικοδομεί τη μεταφυσική σε σύνδεση με την επιστήμη. Με τον τρόπο αυτό ανοίγει ο δρόμος για τη συνένωση της ρεαλιστικής φιλοσοφίας με τη θρησκευτική κοσμοαντίληψη.

Η θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα, παραδέχεται ότι δίπλα στον κόσμο των αισθητών πραγμάτων (όχι αληθινό) υπάρχει ο αληθινός κόσμος των ειδών (Ιδεών) που είναι απρόσιτος στις αισθήσεις μας, και φτάνουμε με το νου. Εκτός απτο αληθινό ζώο, υπάρχει η ιδέα του ζώου, και εκτός απτο πραγματικό αντικείμενο η ιδέα του αντικειμένου .Σύμφωνα με την πλατωνική θεωρία οι  ιδέες  είναι αιώνιες και τα πράγματα διαβατικά πέρα από το χώρο και το χρόνο. Η θεωρία των Ιδεών στέκεται η καταπίπτει στην αθανασία της ψυχής. Ερμηνεύει τη μάθηση σε τούτο τον κόσμο, ως διαδικασία Αναμνησης. Λέει ότι ξαναθυμόμαστε τι  είχαμε γνωρίσει κάποτε, αλλά το ξεχάσαμε γιατί η ψυχή μας ..μιάνθηκε.. απτο υλικό μας σώμα.

Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη πιστεύει ότι ο κόσμος είναι απόλυτα πραγματικός, και ότι η πραγματικότητα έγκειται στη μορφή, στην οποία οι Ελληνες περικλείουν και τη λειτουργία. Το κλασικό πρόβλημα  των γενικών εννοιών (τα καθόλου-λέγονται οι έννοιες-)  μπορούν  να καθορίσουν ένα αφηρημένο όρο ο οποίος τοποθετείται σε συγκεκριμένα πράγματα.

Ο Μαρσιάνο Καπέλα διατυπώνει την άποψη ότι ένα όνομα συγκεφαλαιώνει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Ο Ορισμός του Βοήθιου όμως, είναι ότι η λέξη είναι κίνηση του αέρα που παράγει η γλώσσα.

Ο Ακινάτης  (με τον θωμισμό του) δέχεται τον αριστοτελικό υλομορφισμο.(υλη-μορφή)

Αντίθετα ο νομιναλιστής Οκκαμ ,προσπάθησε  να επιφέρει μια ανατροπή των ρεαλισμών της εποχής του, λέγοντας ότι ο ρεαλισμός είναι παρανοήσεις και εσφαλμένες ερμηνείες της αριστοτελικής  μεταφυσικής

Η προσπάθεια εύρεσης της χρυσής τομής μεταξύ νομιναλισμού και ρεαλισμού εκπροσωπείται αποτον Ιωάννη Σκωτο Εριγένη, ο οποίος υποστηρίζει ότι από τη μια άποψη  ο ανθρώπινος νους δημιουργεί μεν τις καθολικές έννοιες , αλλά για να περιγράψει τα όντα, που υπάρχουν και κατ αυτόν  είναι  μόνο οι άνθρωποι. Όχι ζώα ή φυτά…

W.K.C. GUTHRIE  Έλληνες Φιλόσοφοι Παπαδήμα Αθηνα 1990

W.WINDEL.BAND-H-HEMSOETH Εγχειρίδιο Ιστορίας  της Φιλοσοφίας Τομ. Β Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας Αθήνα 1995

 

Για όσες κυρίες  και όσους κυρίους θέλουν να ασχοληθούν περισσότερο. Ο Βιτγκενστάιν περιγράφει ως ένα σύνολο από γλωσσικά παιχνίδια, μέσα από τα οποία οι λέξεις που απαρτίζουν τη γλώσσα λειτουργούν και αποκτούν νόημα.

Δικό μου συμπέρασμα από διάφορα. Οι λέξεις πρέπει να συνάδουν με τις αντίστοιχες σκέψεις και να εναρμονίζονται με τ αντίστοιχα συναισθήματα για να έχουν κάποιο αποτέλεσμα. Υπάρχουν πολλά από πίσω, όπως ενα απο αυτα είναι ο Νομος της σποράς και του θερισμού. Δεν μπορείς να έχεις σπείρες φασόλια και να περιμένεις αγκινάρες...Δεν τα λένε αυτά οι αβαθείς, γιατί είναι δύσκολα και δεν θα έχουν πελατεία